Podwyższyłeś wariant polisy na życie? Przez 6 miesięcy obowiązuje stara, niższa suma

W skrócie: jeśli w rocznicę podwyższysz wariant polisy na życie i wzrośnie suma ubezpieczenia, to przez pierwsze 6 miesięcy od daty obowiązywania nowego wariantu ubezpieczyciel wypłaci przy śmierci z choroby tylko sumę z poprzedniego wariantu (OWU UNIQA „Plan Pakietowej Ochrony", pkt 75). Przykład na cenniku 18–54 lata: przejście z wariantu 1 na 4 podnosi sumę na wypadek śmierci naturalnej z 30 000 zł do 50 000 zł, ale zgon z choroby w czwartym miesiącu po zmianie oznacza wypłatę 30 000 zł. Ograniczenie nie działa przy śmierci wskutek nieszczęśliwego wypadku (pkt 73). W umowach dodatkowych analogiczne progi wynoszą 6, 3 albo 10 miesięcy.

Ten zapis w mojej praktyce zaskakuje nawet ludzi, którzy czytali OWU przy zakupie. Czytali sekcję „Karencja" z myślą o pierwszym roku, a potem podwyższyli wariant po trzech latach i uznali, że karencja to już nie ich temat. Tymczasem każde podwyższenie sumy uruchamia własny, krótszy zegar. Poniżej pokazuję, jak on tyka, punkt po punkcie.

Co dokładnie mówi pkt 75 i dlaczego to nie to samo co karencja z pierwszego roku?

Sekcja „Karencja" w OWU to cztery punkty. Punkt 72 zapowiada, że ubezpieczyciel ogranicza lub wyłącza ochronę w okresie karencji, zarówno w umowie podstawowej, jak i dodatkowych, a szczegóły podaje w polisie lub aneksie. Punkt 74 wyłącza ochronę na wypadek śmierci w pierwszych 6 miesiącach od początku ochrony. To ta „klasyczna" karencja, o której pisałem w tekście o karencji w ubezpieczeniu na życie.

Punkt 75 jest osobny i cytuję go w całości: „Z zastrzeżeniem pkt 74, w umowie podstawowej ograniczymy wysokość świadczenia w przypadku śmierci ubezpieczonego, jeżeli jego śmierć nastąpiła w okresie pierwszych 6 miesięcy od daty obowiązywania nowego wariantu, jeśli w wyniku zmiany wariantu podwyższona została suma ubezpieczenia. W takim przypadku świadczenie ograniczymy do wysokości sumy ubezpieczenia należnej w ramach poprzedniego wariantu."

Trzy różnice wobec pkt 74:

• skutek: pkt 74 to brak wypłaty, pkt 75 to wypłata w starej wysokości;
• zegar: pkt 74 liczy od początku ochrony, pkt 75 od daty obowiązywania nowego wariantu;
• warunek: pkt 75 działa tylko wtedy, gdy zmiana wariantu podwyższyła sumę; obniżenie wariantu nie uruchamia niczego.

I najważniejszy wspólny mianownik: pkt 73 stoi na początku tej samej sekcji i mówi, że karencja nie dotyczy zdarzeń spowodowanych nieszczęśliwym wypadkiem. Jeśli więc w tych 6 miesiącach dojdzie do śmierci w wypadku, umowa podstawowa wypłaca pełną nową sumę. Potwierdza to ramka „Ważne informacje" pod pkt 75: karencja to okres, w którym „nie otrzymasz świadczenia lub otrzymasz świadczenie w niższej wysokości, chyba że to zdarzenie zostało spowodowane nieszczęśliwym wypadkiem". Ograniczenie z pkt 75 jest więc karencją w rozumieniu OWU, a nie osobnym wyłączeniem.

Kiedy w ogóle można podwyższyć wariant?

Tylko w rocznicę polisy i tylko za zgodą ubezpieczyciela (pkt 43 ppkt 1). Wniosek składasz nie później niż miesiąc przed rocznicą (pkt 44), a zmianę ubezpieczyciel potwierdza polisą lub aneksem (pkt 45). Składkę po zmianie liczy z taryfy obowiązującej od daty wejścia zmiany w życie (pkt 33), a wiek ubezpieczonego bierze na dzień wejścia zmiany w życie (pkt 34 ppkt 2). To oznacza, że podwyższając wariant po 55. urodzinach, kupujesz różnicę już w cenniku 55–64 lata, gdzie najniższy wariant DLA MNIE kosztuje 97 zł zamiast 44 zł miesięcznie.

Z tego wynika praktyczna rzecz: „data obowiązywania nowego wariantu" z pkt 75 to zwykle dzień rocznicy. Sześć miesięcy ograniczenia kończy się więc w połowie roku polisy, a nie w kolejną rocznicę.

Ile realnie tracisz? Schemat liczbowy na wariantach DLA MNIE

Założenia (cennik 18–54 lata, sumy z umowy podstawowej i umów dodatkowych w pakiecie): wariant 1 za 44 zł miesięcznie, wariant 4 za 88 zł miesięcznie. Ubezpieczony podwyższa wariant w rocznicę, jest zdrowy, nie dokłada nowych umów dodatkowych.

W tym schemacie różnica składki wynosi 44 zł miesięcznie, czyli 264 zł za pół roku. Przez te pół roku nowa składka kupuje od razu wyższe sumy na wypadki (uszczerbek, śmierć w NW, śmierć w wypadku komunikacyjnym: 250 000 zł zamiast 120 000 zł), a sumy „chorobowe" dopiero po upływie progu. Nie jest więc tak, że pół roku płacisz za nic. Jest tak, że płacisz za ochronę węższą, niż myślisz.

Sumy w schemacie pochodzą z cennika wariantów DLA MNIE. Nie podam, ile wyniesie Twoja różnica składki, bo zależy ona od wieku na dzień zmiany (pkt 34) i od tego, które umowy dodatkowe masz w pakiecie.

Które umowy dodatkowe mają własny próg po podwyższeniu wariantu?

Zapis z pkt 75 nie jest wyjątkiem. Ten sam mechanizm powtarza się w OWUD, z różnymi okresami. Przejrzałem wszystkie umowy dodatkowe w tym dokumencie i wypisuję te, które go zawierają:

Czego na liście nie ma: umowy dodatkowej na wypadek śmierci w nieszczęśliwym wypadku, śmierci w wypadku komunikacyjnym, uszczerbku w NNW ani niezdolności do pracy wskutek NW. Te OWUD nie mają zapisu o poprzednim wariancie. Logika jest spójna z pkt 73: wypadku nie da się „zaplanować", więc ubezpieczyciel nie boi się antyselekcji.

Uwaga na drugą stronę tej samej reguły. Jeśli w rocznicę nie podwyższasz wariantu, tylko dokładasz nową umowę dodatkową, obowiązuje pełne wyłączenie, nie ograniczenie: przy śmierci z zawału lub udaru 6 miesięcy bez świadczenia (PPOZU pkt 5), przy poważnym zachorowaniu i operacji 3 miesiące (PPOCU pkt 28, PPOOM pkt 10), przy pobycie w szpitalu z powodu choroby 3 miesiące (PPOCP pkt 32). Pakiet Onkologiczny ma karencję 3 miesiące. Dokładanie umów dodatkowych „na ostatnią chwilę" jest więc gorszym ruchem niż podwyższenie wariantu.

Jak podwyższać wariant, żeby nie trafić w ten okres?

• Kup właściwą sumę na starcie. Karencja z pkt 74 i tak obejmuje pierwsze 6 miesięcy, więc wysoka suma od początku nie kosztuje Cię dodatkowego okresu ograniczenia. Każde późniejsze podwyższenie dokłada własne pół roku.
• Podwyższaj przy zmianie w życiu, nie przy zmianie w zdrowiu. Kredyt, dziecko, przejście na własną działalność to dobre momenty. Wynik badania, który Cię zaniepokoił, to zły moment, i nie tylko z powodu pkt 75: zmiana wymaga zgody ubezpieczyciela (pkt 43), a ten może ocenić ryzyko ponownie.
• Licz od rocznicy, nie od decyzji. Jeśli wniosek składasz w maju, a rocznica jest w lipcu, ograniczenie kończy się w styczniu. Zapisz sobie tę datę.
• Nie łącz podwyższenia wariantu z dokładaniem umów dodatkowych w tej samej rocznicy, jeśli możesz je rozłożyć. Inaczej w jednym momencie startuje kilka różnych zegarów: 3, 6 i 10 miesięcy.
• Sprawdź aneks. Punkt 72 mówi, że szczegółowe zasady karencji ubezpieczyciel opisuje w polisie lub aneksie. To tam zobaczysz konkretne daty.

Uczciwie: przez pierwsze pół roku po podwyższeniu Twoja rodzina jest chroniona dokładnie tak, jak była przed zmianą, plus pełne nowe sumy na wypadki. Nikt Ci ochrony nie odbiera. Ograniczenie z pkt 75 ma znaczenie tylko wtedy, gdy podwyższasz wariant za późno.

Przeczytaj również

• Zawał i udar: jak polisa na życie chroni
• Kalkulator sumy ubezpieczenia na życie