Zapłaciłeś nową składkę, czyli zgodziłeś się na nowe warunki polisy na życie

W skrócie: w OWU UNIQA „Plan Pakietowej Ochrony" (pkt 21) zapłata składki w pełnej, nowej wysokości oznacza, że zgadzasz się przedłużyć polisę na życie na zmienionych warunkach. Nie musisz niczego podpisywać. Propozycję zmiany ubezpieczyciel wysyła najpóźniej 30 dni przed rocznicą polisy (pkt 20) i daje Ci co najmniej 14 dni na decyzję (pkt 21). Jeśli nie zapłacisz nowej kwoty w terminie i na wskazany rachunek, umowa rozwiązuje się z ostatnim dniem roku polisy (pkt 31 ppkt 3). Trzeciej drogi, czyli „płacę starą składkę i zostaję na starych warunkach", przy propozycji zmiany warunków nie ma. Jest za to przy indeksacji (pkt 50) i te dwa mechanizmy ludzie stale mylą.

W mojej praktyce to jeden z częstszych powodów rozczarowania: klient dostaje list z ubezpieczalni, odkłada go „na później", a potem widzi na wyciągu wyższą kwotę i pyta, kto mu zmienił polisę na życie. Odpowiedź jest niewygodna: on sam, przelewem. Poniżej rozkładam ten mechanizm na części, punkt po punkcie z OWU, żebyś wiedział, co dokładnie oznacza każdy przelew w okolicach rocznicy.

Dlaczego polisa na życie w ogóle „odnawia się" co roku?

Umowa w Planie Pakietowej Ochrony jest zawierana na jeden rok polisy, liczony od daty początku ochrony wskazanej w polisie (pkt 17). Po każdym roku przedłuża się automatycznie o kolejny rok na tych samych warunkach, chyba że któraś ze stron postanowi inaczej (pkt 18). Wyjątek: umowa kończy się z ostatnim dniem roku polisy, w którym ubezpieczony skończył 70 lat (pkt 31 ppkt 5).

Wiele osób myśli o polisie na życie jak o umowie „na 20 lat". Tu co roku obie strony mają moment na zmianę: Ty możesz zrezygnować albo zmienić wariant, ubezpieczyciel może zaproponować nowe warunki. Jeśli obie strony milczą, umowa toczy się dalej.

Jeśli nie chcesz przedłużenia, składasz oświadczenie na piśmie albo mejlem nie później niż 30 dni przed rocznicą (pkt 18). Umowa rozwiązuje się wtedy z upływem okresu, na jaki była zawarta (pkt 31 ppkt 6).

Co ubezpieczyciel może zmienić i jak musi Cię o tym poinformować?

Punkt 19 daje ubezpieczycielowi prawo zaproponować zmianę warunków na kolejny rok polisy. Nie jest to jednak dowolność. Propozycja musi (pkt 20):

• dotrzeć do Ciebie nie później niż 30 dni przed rocznicą polisy,
• mieć formę pisemną albo trwałego nośnika, na przykład mejla, jeśli wyraziłeś na to zgodę,
• określać wpływ zmian na wysokość składki lub przysługujących świadczeń.

W propozycji szukaj dwóch liczb: nowej składki i nowych sum ubezpieczenia. Jeśli rośnie tylko składka, a sumy stoją w miejscu, płacisz więcej za to samo.

Skąd biorą się zmiany? Składka zależy od sum ubezpieczenia, zakresu i wieku ubezpieczonego (pkt 34), a jej wysokość ubezpieczyciel ustala na podstawie taryfy obowiązującej w dniu wniosku albo w rocznicę polisy (pkt 32). Innymi słowy: w rocznicę może zastosować aktualny cennik. Dla wariantu DLA MNIE cennik ma osobną kolumnę dla osób w wieku 55–64 lata (ochrona w najniższym pakiecie kosztuje tam 97 zł zamiast 44 zł miesięcznie). Czy i kiedy ubezpieczyciel zastosuje wyższą stawkę do trwającej umowy, zależy od taryfy w rocznicę, a Ty dowiesz się o tym z propozycji zmiany albo z informacji o przedłużeniu na niezmienionych warunkach (pkt 35 ppkt 2 i 3). Właśnie dlatego ten list trzeba otworzyć.

Kalendarz rocznicy polisy: kto, co i do kiedy

Twoje terminy wypadają wcześniej niż terminy ubezpieczyciela. Własną zmianę wariantu zgłaszasz miesiąc przed rocznicą (pkt 44), wymaga ona zgody ubezpieczyciela (pkt 43) i potwierdzenia aneksem (pkt 45). Kto czeka na list z propozycją, ten zwykle jest już po terminie na własny wniosek.

Co dokładnie oznacza przelew po otrzymaniu propozycji zmiany?

Punkt 21 rozstrzyga to jednym zdaniem: jeśli zapłacisz składkę w pełnej wysokości wskazanej w propozycji, ubezpieczyciel uznaje, że wyrażasz wolę przedłużenia umowy na zmienionych warunkach. Jeśli nie zapłacisz jej w pełnej wysokości, na wskazany rachunek i w terminie, umowa rozwiązuje się z ostatnim dniem roku polisy.

Trzy praktyczne konsekwencje:

1. Przelew starej kwoty nie utrzymuje starych warunków. Składka niepełna to składka niezapłacona w rozumieniu pkt 41 ppkt 1. Przy propozycji zmiany warunków skutkiem jest rozwiązanie umowy, nie przedłużenie „po staremu".
2. Stałe zlecenie działa przeciwko Tobie. Jeśli bank sam wysyła nową kwotę, zgoda jest wyrażona, zanim przeczytasz list. Jeśli wysyła starą, umowa się rozwiązuje.
3. Milczenie nie jest zgodą, ale nie jest też ochroną. Brak jakiejkolwiek reakcji kończy umowę z rocznicą (pkt 31 ppkt 3), a Ty zostajesz bez polisy na życie i bez świadomości, że jej nie masz.

Dla kontrastu: w ubezpieczeniach grupowych, zawieranych na cudzy rachunek, zmiana umowy na niekorzyść ubezpieczonego albo uposażonego wymaga zgody ubezpieczonego (art. 829 § 2 Kodeksu cywilnego). W polisie indywidualnej to Ty jesteś stroną i Twoja zgoda ma postać przelewu.

Czym indeksacja różni się od propozycji zmiany warunków?

To drugi mechanizm i działa odwrotnie. Indeksacja (pkt 46–47) to podwyższenie składek i sum ubezpieczenia o wskaźnik oparty na 12-miesięcznym wskaźniku cen towarów i usług GUS, ale nie mniej niż o 3%. Propozycja przychodzi najpóźniej 30 dni przed rocznicą i podaje osobno dla umowy podstawowej i każdej dodatkowej nowe sumy oraz składki (pkt 49).

Punkt 48 wyłącza z indeksacji między innymi Opiekę24, MediPomoc oraz część świadczeń z pakietu szpitalnego, więc w propozycji indeksacji nie każda pozycja urośnie.

Przykładowy schemat, oznaczam go jako ilustrację na cenniku dla wieku 18–54: składka 44 zł miesięcznie w najniższym wariancie DLA MNIE, suma na wypadek śmierci naturalnej 30 000 zł. Indeksacja o minimalne 3% daje składkę 45,32 zł i sumę 30 900 zł. Przelew 45,32 zł to zgoda, przelew 44 zł to odmowa, a polisa na życie w obu przypadkach trwa. Gdyby za to przyszła propozycja zmiany warunków na 53 zł (składka drugiego wariantu, z sumą 35 000 zł), przelew 44 zł nie zostawia Cię przy 30 000 zł. Zostawia Cię bez umowy.

Jak przeczytać propozycję w 10 minut i podjąć decyzję?

• Sprawdź, który to dokument: „propozycja zmiany warunków" czy „propozycja indeksacji". To zmienia znaczenie przelewu.
• Znajdź termin zapłaty. Musi być co najmniej 14-dniowy (pkt 21). Zapisz go w kalendarzu.
• Porównaj trzy liczby ze starą polisą: składkę, sumę na wypadek śmierci i sumy z umów dodatkowych.
• Sprawdź numer rachunku. Składka zapłacona na inny rachunek nie jest zapłacona (pkt 41 ppkt 2).
• Jeśli masz stałe zlecenie, zmień je przed terminem albo je zawieś, zależnie od decyzji.
• Jeśli nie zgadzasz się na indeksację i nie chcesz co roku dostawać propozycji, wyślij oświadczenie z pkt 51.
• Jeśli nie zgadzasz się na zmianę warunków, nie masz drogi pośredniej: albo płacisz nową kwotę, albo szukasz nowej umowy przed rocznicą, żeby nie mieć przerwy w ochronie i nie wpaść w nową karencję.

Uczciwie: propozycja zmiany warunków nie zawsze jest podwyżką „dla zysku". Wiek realnie podnosi ryzyko i taryfa to odzwierciedla (pkt 34). Problem nie w tym, że składka rośnie, tylko w tym, że decyzja zapada przelewem, bez rozmowy.

Przeczytaj również

• Indeksacja a inflacja: czy podwyższać sumę co roku
• Zmiana i wypowiedzenie polisy na życie