Sport amatorski a polisa na życie: od kiedy jest wyczynowy według OWU

W skrócie: OWU polisy na życie UNIQA „Plan Pakietowej Ochrony" (2284_0724) w ogóle nie używa pojęć „sport wyczynowy" ani „sport amatorski". Zamiast tego ma zamkniętą listę dyscyplin w pkt 78 ppkt 6: sporty lotnicze, wspinaczka, speleologia, skoki na linie, nurkowanie z użyciem specjalistycznego sprzętu, sporty motorowe i motorowodne, jazda quadami, jazda off-road, sporty spadochronowe i sporty walki, z dopiskiem „w tym także jednorazowego". Bieganie, siłownia, rower, piłka nożna, narty rekreacyjne, pływanie i żeglowanie na tej liście nie figurują, więc wypadek przy nich jest objęty ochroną jak każdy inny. Jednorazowy skok ze spadochronem na urodziny jest na liście, więc nie jest. Ważny szczegół: wyłączenie z pkt 78 dotyczy umów dodatkowych, a nie umowy podstawowej na wypadek śmierci, która ma tylko trzy wyłączenia (pkt 76).

W mojej praktyce pytanie „czy polisa działa, jak biegam maratony" pada częściej niż jakiekolwiek inne o wyłączenia. Odpowiedź jest prosta, ale wymaga przeczytania trzech punktów OWU w odpowiedniej kolejności. Robię to niżej.

Gdzie w OWU szukać sportu?

Nie w słowniczku. Pkt 102 OWU definiuje kilkadziesiąt pojęć, od choroby po zdarzenie ubezpieczeniowe, i nie ma wśród nich definicji sportu wyczynowego, zawodowego ani ekstremalnego. To dobra wiadomość, bo w wielu warunkach na rynku spór o wypłatę toczy się właśnie o interpretację słowa „wyczynowo". Tu sporu nie ma: albo dyscyplina jest wymieniona w pkt 78 ppkt 6, albo jej tam nie ma.

Trzy punkty, które trzeba przeczytać razem:

1. Pkt 76 to wyłączenia w umowie podstawowej i dodatkowych: wojna, świadomy udział w terroryzmie lub zamieszkach, samobójstwo w okresie 2 lat od zawarcia umowy. Sportu tu nie ma.
2. Pkt 77 to dodatkowe wyłączenia tylko w umowach dodatkowych: samookaleczenie, AIDS lub HIV, masowe skażenie. Sportu też nie ma.
3. Pkt 78 to wyłączenia w umowach dodatkowych, gdy nieszczęśliwy wypadek jest następstwem wymienionych okoliczności: alkohol od 0,2‰, leki niezalecone przez lekarza, narkotyki, zabieg poza kontrolą lekarza, przestępstwo, wymienione sporty (ppkt 6), służba wojskowa, prowadzenie pojazdu bez uprawnień, naruszenie BHP przy wypadku przy pracy.

Skoro sporty stoją w pkt 78, to wyłączenie obejmuje świadczenia z umów dodatkowych opartych na nieszczęśliwym wypadku: śmierć w następstwie wypadku (PPOWU), śmierć w wypadku komunikacyjnym (PPOWK), uszczerbek lub uszkodzenie ciała (PPOUUC), niezdolność do pracy w następstwie wypadku (PPOWN), pobyt w szpitalu po wypadku, MediPomoc. Umowa podstawowa, czyli śmierć ubezpieczonego z jakiejkolwiek przyczyny, ma wyłącznie pkt 76.

Co to znaczy w praktyce dla rodziny?

Weź wariant DLA MNIE MD1P za 44 zł miesięcznie: suma na wypadek śmierci 30 000 zł, na wypadek śmierci w następstwie nieszczęśliwego wypadku 60 000 zł, w wypadku komunikacyjnym 120 000 zł. Jeśli ubezpieczony zginie podczas lotu na paralotni, ubezpieczyciel nie wypłaci 60 000 zł z umowy dodatkowej, bo sporty lotnicze są w pkt 78 ppkt 6. Z umowy podstawowej wypłaci 30 000 zł, bo pkt 76 tego zdarzenia nie wyłącza, a karencja 6 miesięcy z pkt 74 nie dotyczy zdarzeń spowodowanych nieszczęśliwym wypadkiem (pkt 73). Rodzina dostaje zatem sumę podstawową, nie wypadkową.

Odwrotnie przy maratonie. Biegacz, który przewróci się na trasie i złamie rękę, dostaje świadczenie z tabeli uszczerbków z umowy PPOUUC (300 zł za każdy 1% w MD1P), bo biegania nie ma na liście, a zdarzenie spełnia definicję nieszczęśliwego wypadku z pkt 102 ppkt 9: przypadkowe, nagłe, wywołane wyłącznie przyczyną zewnętrzną, niezależne od woli ani stanu zdrowia. Uwaga na ostatnią część tej definicji: za nieszczęśliwy wypadek nie uznaje się zawału serca, udaru mózgu ani następstw zdrowotnych przeciążenia, wysiłku, dźwignięcia lub pochylenia. Zerwany mięsień przy martwym ciągu na siłowni nie jest więc wyłączony z powodu sportu, tylko z powodu braku przyczyny zewnętrznej. To subtelna, ale ważna różnica.

Tabela: aktywność, status w OWU, skutek

Kolumna „umowa podstawowa" jest wszędzie na tak, bo pkt 76 nie zna sportu. Kolumna umów dodatkowych rozstrzyga o pieniądzach z NNW, świadczeniu szpitalnym i MediPomocu.

Trzy pułapki interpretacyjne

„W tym także jednorazowego". To sformułowanie zamyka najczęstszą linię obrony: „to był prezent, skoczyłem raz w życiu". Jeden skok ze spadochronem w tandemie, jeden lot paralotnią na wakacjach, jedno nurkowanie z butlą w Egipcie. Każde z nich jest na liście i każde wyłącza świadczenia z umów dodatkowych. Snorkeling z rurką nie jest nurkowaniem z użyciem specjalistycznego sprzętu, więc go to nie dotyczy.

„Wspinaczka" bez dopisku. OWU nie rozróżnia wspinaczki wysokogórskiej od ścianki w centrum handlowym. Literalnie obie są wspinaczką. Nie podam Ci, jak ubezpieczyciel rozstrzygnie sprawę urazu na ściance z asekuracją, bo tego nie ma w OWU, a zgadywać nie będę. Jeśli wspinasz się regularnie, zapytaj o to na piśmie przed zawarciem umowy.

„Sporty walki". Regularny trening w klubie boksu, judo czy MMA mieści się w tym pojęciu. Zajęcia samoobrony czy fitness z elementami boksu to obszar niepewny, którego OWU nie definiuje.

Jest jeszcze czwarta pułapka, poza pkt 78: pakiet Opieka24 ma własną, nieco inną listę w pkt 19 ppkt 6 swoich OWUD. Dochodzi tam „udział w każdego rodzaju wyścigach, poza lekkoatletyką i pływaniem", a nie ma quadów, off-roadu, sportów walki i spadochronowych. Wyścig kolarski amatorów nie wyłączy Ci NNW, ale może wyłączyć organizację transportu medycznego z Opieki24. Warto to wiedzieć, jeśli startujesz w zawodach rowerowych albo biegach z przeszkodami.

Sport dziecka a polisa rodzica

Jeśli w polisie masz umowy dodatkowe dotyczące dziecka (uszczerbek dziecka, pobyt dziecka w szpitalu), wyłączenia z pkt 76–78 stosuje się odpowiednio także do dziecka (pkt 79). Lista dyscyplin jest więc ta sama: syn na treningu judo w klubie jest poza ochroną z umowy dodatkowej, córka na treningu piłki ręcznej jest objęta. Polisy NNW dla dzieci mają w tym miejscu własne konstrukcje, często z rozróżnieniem treningu klubowego od zajęć szkolnych, i rozpisałem to na przykładzie w tekście o tym, czy polisa dziecka działa na treningach w klubie sportowym. W polisie na życie rodzica nie ma rozróżnienia klub czy podwórko, jest tylko lista dyscyplin.

Co zrobić, gdy uprawiasz dyscyplinę z listy?

Nie zatajaj. Pkt 80 OWU zobowiązuje do podania wszystkich okoliczności, o które ubezpieczyciel pytał we wniosku, a pkt 82 zwalnia go z odpowiedzialności za skutki okoliczności niepodanych. Jeśli we wniosku jest pytanie o sport, odpowiedz zgodnie z prawdą. Jeśli pytania nie ma, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne (pkt 80 zdanie ostatnie), ale to nie uchyla pkt 78 ppkt 6 przy samym wypadku.

Rozdziel ryzyka. Umowa podstawowa na wypadek śmierci działa niezależnie od sportu, więc dla rodziny nurka czy motocyklisty najważniejsza jest wysoka suma podstawowa (w DLA MNIE od 30 000 zł w MD1P do 150 000 zł w DM VIP), a nie umowa wypadkowa, która i tak nie zapłaci. Na wyjazdy z nurkowaniem albo nartami dokładasz osobne ubezpieczenie z rozszerzeniem o sporty, bo ono, a nie polisa na życie, pokrywa koszty leczenia i transportu z zagranicy.

Sprawdzaj swoje rozumienie z tekstem. Wyłączenia ogólne opisałem w artykule o tym, kiedy ubezpieczenie na życie nie wypłaci, a lista sportów jest tylko jednym z dziewięciu podpunktów pkt 78.

Przeczytaj również

• Jak czytać OWU polisy na życie
• Alkohol 0,2 promila w OWU polisy na życie