Jak polisa ratuje budżet rodziny po chorobie — rachunek na liczbach

W skrócie: nie opowiem historii z imieniem i nazwiskiem, bo takie „prawdziwe historie klientów” w poradnikach ubezpieczeniowych są zwykle wymyślone przy biurku. Zamiast tego policzę modelowy budżet na liczbach, które da się sprawdzić: ile realnie traci rodzina, gdy jedna osoba choruje przez półtora roku, i jaką część tej dziury zasypuje polisa. Wynik w tym modelu: ubytek dochodu około 22 500 zł, wypłaty z ubezpieczenia rzędu 47 000 zł, koszt składek za cały ten okres 1 530 zł. I od razu druga strona medalu — są sytuacje, w których polisa nie odda nic, i o nich też będzie.

Założenia modelu

To jest wyliczenie, nie opis konkretnej rodziny. Wszystkie parametry są jawne, więc możesz podstawić własne.

Rodzina z dwójką dzieci. Osoba chorująca zarabia 6 000 zł miesięcznie, druga 4 500 zł. Rata kredytu 2 200 zł, pozostałe koszty stałe około 4 000 zł. Choroba wymaga przerwy w pracy trwającej łącznie osiemnaście miesięcy. Osoba chorująca ma ochronę w wariancie średnim wraz z pakietem onkologicznym, składka łączna 85 zł miesięcznie. Dla uproszczenia porównuję kwoty „na rękę”, pomijając różnice w podstawie wymiaru zasiłku.

Co robi ZUS przez pierwsze osiemnaście miesięcy

Tu nie ma miejsca na domysły, bo zasady są sztywne.

Zasiłek chorobowy przysługuje przez 182 dni, a w przypadku gruźlicy oraz w okresie ciąży przez 270 dni. W szpitalu stawka spada do 70%. Po wyczerpaniu zasiłku można wnioskować o świadczenie rehabilitacyjne, przyznawane maksymalnie na dwanaście miesięcy: przez pierwsze trzy miesiące wynosi 90% podstawy, potem 75%. Wniosek na formularzu ZNp-7 składa się mniej więcej sześć tygodni przed końcem zasiłku i to jest termin, który w praktyce najczęściej ucieka — spóźnienie oznacza przerwę bez żadnego świadczenia.

Zsumujmy ubytek: 6 × 1 200 zł, plus 3 × 600 zł, plus 9 × 1 500 zł. Razem 22 500 zł mniej w domowym budżecie w ciągu półtora roku. Przy racie kredytu 2 200 zł to równowartość ponad dziesięciu rat.

I jeszcze jedna rzecz, o której się zapomina: to jest ubytek dochodu przy niezmienionych wydatkach. Dojazdy na leczenie, leki bez refundacji, badania wykonywane prywatnie, żeby nie czekać — te pozycje dochodzą do rachunku, a ich wysokość zależy od choroby i nie da się jej uczciwie wpisać do modelu.

Co w tym samym czasie robi polisa

Świadczenia z ubezpieczenia ochronnego są jednorazowe i płatne z tytułu konkretnego zdarzenia, nie za sam fakt choroby. W modelowym wariancie średnim z pakietem onkologicznym wygląda to tak:

Składka za ten zakres to 65 zł miesięcznie za ochronę podstawową plus 20 zł za pakiet onkologiczny. Przez osiemnaście miesięcy trwania choroby zapłacisz 1 530 zł. Przez pięć lat — nieco ponad 5 000 zł.

Warto rozumieć logikę tych wypłat, bo to nie jest renta. Pieniądze przychodzą w jednym albo dwóch przelewach, blisko diagnozy, czyli dokładnie wtedy, gdy budżet dostaje pierwsze uderzenie i trzeba szybko podjąć decyzje. Nie zastępują pensji rozłożonej na miesiące — zastępują poduszkę finansową, której większość rodzin po prostu nie ma.

Jeśli choroba przerodzi się w trwałą niezdolność do pracy, w grę wchodzi osobna umowa dodatkowa. Tu warto znać definicję, bo bywa zaskoczeniem: chodzi o całkowitą niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, trwającą nieprzerwanie co najmniej dwanaście miesięcy, bez pozytywnych rokowań, a świadczenie przysługuje jeden raz w całym okresie ubezpieczenia.

Czego polisa nie zrobi

Uczciwy rachunek musi mieć obie kolumny.

Ochrona nie zadziała, jeśli choroba została zdiagnozowana lub była leczona przed rozpoczęciem ochrony — polisa finansuje ryzyko przyszłe, nie stan bieżący. Nie zadziała też w okresie karencji: w umowach, które analizuję, poważne zachorowania i pakiety onkologiczne mają zwykle karencję trzech miesięcy, a śmierć z przyczyn naturalnych sześciu. Po podwyższeniu wariantu przez kolejne pół roku obowiązuje najczęściej poprzednia, niższa suma.

Osobna grupa to wyłączenia. W warunkach spotykam próg liczbowy dla alkoholu — stan po spożyciu od 0,2 promila we krwi albo 0,1 mg/dm³ w wydychanym powietrzu — a także zażycie leków niezaleconych przez lekarza i środków odurzających. To nie jest ocena uznaniowa, tylko wynik badania, więc nie ma o czym dyskutować po fakcie.

I rzecz najczęściej mylona: świadczenie z tytułu poważnego zachorowania płaci się za rozpoznanie z katalogu chorób wymienionych w umowie, a nie za każdą poważną chorobę. Nazwa umowy dodatkowej nie zastępuje jej wykazu.

Przeczytaj również

• Poważne zachorowania — lista chorób
• Niezdolność do pracy — świadczenie